Geïnspireerd door ‘onze’ aflevering Verborgen Museumschatten die in november 2017 op Omroep Gelderland te zien was, roepen wij dit jaar de Verborgen museumschat van de maand in het leven. Je raadt het al: iedere maand diepen wij een  verborgen museumschat op uit het depot om aan de bezoekers van het Stadskasteel te laten zien. De schatten worden tentoongesteld in een oude evacuatiekoffer uit de Eerste Wereldoorlog (een museumschat op zich) die in de hal van het Stadskasteel staat. Kom gauw eens langs om de verborgen museumschat te ontdekken!

april 2018

De hele maand april organiseert het Stadskasteel een grote verkoopexpositie van het oeuvre van kunstenaar Duncan Obreen (1945-2010). Deze maand hebben we twee museumschatten die prachtig aansluiten bij deze expositie.

Heel toevallig vonden wij onlangs tussen een stapeltje boeken in een hoekje van het depot het proefschrift van de vader van de kunstenaar. Hendrik Tjaard Obreen schreef dit in 1956 met als titel Dijkplicht en waterschappen aan Frieslands westkust.

Na enig speurwerk ontdekten we nóg iets in het depot dat van Hendrik Tjaard Obreen is geweest: een kwartiermuts van de vrijwillige burgerwacht van Zaltbommel. Aan de binnenrand van de muts staat ‘H.T. Obreen’. De Bommelse burgerwacht heeft bestaan van 1914 tot 1947 en was opgericht om op te treden tegen ‘revolutionaire woelingen’. Ter verlevendiging van de geschiedenis hebben we er een familiefoto van de Obreens tussen gelegd.

Maart 2018

Je zou het niet niet geloven met het koude weer van de laatste dagen, maar eind deze maand wordt het toch echt weer lente. En een paar dagen nadat de lente haar intrede doet, kunnen we de klok weer een uurtje vooruit zetten. Om het komende seizoen in te luiden hebben we deze maand twee bijpassende verborgen museumschatten opgezocht in het depot:

Houtgravure van de Sint-Maartenskerk

Deze houtgravure is rond 1924 gemaakt door Reinhart van der Pant die in 1886 in Zaltbommel geboren werd. Hij verhuisde later naar Den Haag en was architect van beroep. Op de gravure, die de lente uitbeeldt, is de toren van de Sint-Maartenskerk vanaf het zuiden te zien met op de voorgrond de stadsmuur en daarop een theehuisje. Houtgravures worden gemaakt met een blok hout waarin de delen die wit moeten blijven worden weggestoken met een burijn.

Horloge met ketting

Dit horloge komt uit de eerste helft van de 18e eeuw en is gemaakt in Engeland. Het heeft een zilveren horlogekast met een geëmailleerde wijzerplaat waarop de uren op Romeinse wijze en de minuten op Arabische wijze zijn aangebracht. De tijd wordt door opengewerkte gouden wijzers aangewezen. De ketting bestaat uit ijzeren schakels, afwisselend rond en ovaal en er zit een koperen sleuteltje aan waarmee het uurwerk kan worden opgewonden.

Februari 2018

Vanaf 9 februari beginnen de Olympische Winterspelen in Pyeongchang, Zuid-Korea. Hoewel de  schaatsen van de sporters er inmiddels heel wat anders uitzien, zijn deze oude exemplaren voor deze maand wel een toepasselijke museumschat. Dit is een Fries model met ijzeren glijders die aan de voorzijde omhoog zijn gebogen. Er zitten houten voetsteunen op met aan de achterzijde koperen haksteunen en twee gaten voor leren riemen om ze mee vast te binden. Op zulke schaatsen zwierden de mensen in de negentiende-eeuwse winters over de bevroren singels van Zaltbommel.

Januari 2018

Een prachtig versierde nieuwjaarswens: een voorloper van de kerstkaart, uit 1783

en een negentiende-eeuwse klepper/klapspaan: een muziekinstrument dat onder meer gebruikt werd om het nieuwe jaar in te luiden en van oorsprong bedoeld was om boze geesten te verdrijven die het nieuwe jaar zouden kunnen verpesten. Wij hebben er (voorzichtig) mee geklepperd, dus we kunnen iedereen met een gerust hart een gelukkig nieuwjaar wensen!